Làm album và photobook kỷ yếu: chọn ảnh, bố cục và cách kể chuyện
Mục lục bài viết
Ảnh số thì ai cũng có, nhưng thứ lớp thật sự mở lại sau nhiều năm thường là cuốn album đặt trên giá sách. Làm album không khó, cái khó là chọn đúng ảnh và sắp đúng thứ tự để cuốn sách kể được một câu chuyện thay vì chỉ là tập ảnh dán liền nhau. Bài này đi qua từng bước: chọn khổ, chốt số trang, lọc ảnh, chia bố cục và duyệt bản in.
Album và photobook khác nhau ở đâu?
Hai chữ này hay dùng lẫn, nhưng cách làm khác nhau và chi phí cũng khác.
Album truyền thống là từng tấm ảnh rời được lồng hoặc dán vào trang. Ưu điểm là thay được ảnh nếu hỏng, và ảnh giữ đúng chất giấy ảnh. Nhược điểm là trang dày, sách nặng, và bố cục bị giới hạn theo khuôn có sẵn.
Photobook là sách in liền mạch: cả trang được thiết kế rồi in ra như in sách. Ảnh có thể tràn viền, ghép nhiều ảnh trên một trang, chèn chữ và hoạ tiết theo concept. Đổi lại, in xong là cố định, sai một chỗ phải in lại cả cuốn.
Với kỷ yếu, phần lớn lớp chọn photobook vì nó cho phép kể chuyện theo mạch và ghép được nhiều ảnh mà vẫn gọn. Nếu lớp muốn mỗi bạn một cuốn để mang về thì photobook cũng rẻ hơn khi in số lượng.
Chốt khổ, số trang và số bản trước khi làm gì khác
Ba con số này quyết định toàn bộ phần còn lại – chọn bao nhiêu ảnh, chia trang thế nào, chi phí ra sao. Chốt sớm thì các bước sau chạy thẳng.
| Cần quyết | Ảnh hưởng tới | Gợi ý cho lớp |
|---|---|---|
| Khổ sách | Ảnh to hay nhỏ, sách dễ cất hay không | Khổ vuông và khổ ngang hợp ảnh tập thể; khổ dọc hợp ảnh chân dung |
| Số trang | Chứa được bao nhiêu ảnh | Ước 3-5 ảnh mỗi trang đôi, rồi nhân lên |
| Số bản in | Chi phí – chênh nhiều nhất ở đây | Chốt danh sách ai lấy trước khi in, đừng in dư |
| Bìa | Độ bền và cảm giác cầm | Bìa cứng bền hơn, hợp sách để lâu |
Mẹo tính nhanh: lấy số ảnh lớp muốn đưa vào chia cho 4, ra số trang đôi cần có, nhân đôi ra số trang. Nếu con số vượt ngân sách, cắt bớt ảnh chứ đừng nhồi thêm vào mỗi trang – nhồi ảnh là cách chắc chắn nhất để cuốn album nhìn rối.
Chọn ảnh cho album: ít mà đúng hơn nhiều mà tràn
Đây là bước quyết định chất lượng cuốn sách. Nguyên tắc chung: album không phải nơi chứa tất cả ảnh đẹp, mà là nơi giữ lại những ảnh có chuyện để kể.
- Đủ mặt cả lớp. Rà danh sách lớp, đánh dấu từng người. Không ai chỉ có mặt duy nhất một lần trong ảnh tập thể chụp xa.
- Đủ ba loại ảnh. Ảnh tập thể để mở đầu hoặc kết, ảnh nhóm nhỏ để lấp mạch giữa, ảnh khoảnh khắc để cuốn sách có nhịp.
- Có ảnh với thầy cô. Đây là loại ảnh lớp hay quên khi chọn, và là loại nhiều người tiếc nhất về sau.
- Bỏ ảnh trùng ý. Năm ảnh cùng một dáng ở cùng một chỗ thì chọn một. Giữ cả năm chỉ làm loãng.
- Kiểm độ phân giải. Ảnh tải lại từ mạng xã hội đã bị nén, in ra sẽ vỡ. Chỉ dùng bản gốc ekip giao.
Việc rà đủ mặt và lọc ảnh trùng nên chia theo tổ để nhanh, cách chia cụ thể có trong bài sau buổi chụp kỷ yếu: nhận ảnh, chỉnh ảnh và cách lưu giữ.
Bố cục: cách sắp ảnh thành một mạch kể
Cách dễ nhất để cuốn album có mạch là coi mỗi trang đôi như một cảnh trong phim: một buổi, một địa điểm, hoặc một nhóm. Người xem lật sang trang mới là biết mình đang ở đoạn khác.
Một mạch hay dùng và luôn chạy được: mở đầu bằng ảnh tập thể đông đủ, sau đó đi theo trình tự thời gian của ngày chụp – lúc chuẩn bị, lúc chụp chính, lúc nghỉ và đùa nhau – rồi khép lại bằng ảnh với thầy cô hoặc một ảnh tập thể khác góc. Mạch này dễ làm vì nó trùng với thứ tự ảnh vốn có.
Về cách chia trang: để một ảnh lớn làm ảnh chủ của trang đôi, các ảnh còn lại nhỏ hơn hẳn, đừng để nhiều ảnh cùng cỡ vì mắt sẽ không biết nhìn đâu trước. Chừa lề trắng quanh ảnh – trang chật kín trông rẻ hơn trang có khoảng thở.
Mẹo: in thử bản nháp ra giấy A4 thường, gập lại thành tập rồi lật từ đầu tới cuối. Lỗi nhịp và chỗ trùng ảnh lộ ra ngay khi lật giấy, mà nhìn trên màn hình thì rất khó thấy. Tốn vài nghìn tiền in mà tránh được việc in lại cả cuốn.
Chèn chữ vào album thế nào cho vừa
Chữ trong album nên ít. Tên lớp, năm học, một câu ngắn mở đầu, tên người trong ảnh tập thể ở trang cuối – chừng đó là đủ. Nếu lớp muốn có lời nhắn của từng bạn thì dành hẳn một trang đôi ở cuối cho phần đó, đừng rải chữ khắp các trang ảnh.
Chọn một phông chữ duy nhất cho cả cuốn, cỡ to cho tiêu đề và cỡ nhỏ cho chú thích. Mỗi trang một phông khác nhau là lỗi làm cuốn sách nhìn nghiệp dư nhanh nhất.
Giấy, cách đóng và những thứ quyết định độ bền
Giấy mờ ít bám vân tay và nhìn dịu, hợp ảnh chân dung và ảnh tông nhẹ. Giấy bóng làm màu lên rực hơn, hợp ảnh concept nhiều màu, nhưng dễ in dấu tay và lóa khi xem dưới đèn.
Về cách đóng, kiểu gáy mở phẳng được cả trang đôi là lựa chọn đáng cân nhắc cho kỷ yếu, vì ảnh tập thể thường trải ngang hai trang – gáy không mở phẳng sẽ nuốt mất phần giữa, đúng chỗ hay có người đứng.
Nếu lớp định giữ cuốn sách lâu, hỏi bên in về loại mực và giấy chống phai. Album để nơi ẩm hoặc phơi nắng vài năm sẽ xuống màu, đó là thứ không cứu lại được.
Duyệt bản thiết kế: bước không được bỏ qua
In rồi thì không sửa được, nên bước duyệt quan trọng hơn mọi bước trước đó. Trước khi gật đầu cho in, kiểm đủ những mục sau:
- Tên lớp, tên trường, năm học – đúng chính tả, đúng số.
- Tên từng người trong trang chú thích – đây là chỗ hay sai nhất.
- Không thiếu bạn nào trong cả cuốn.
- Không có ảnh nào bị cắt mất đầu hoặc mất người ở mép trang.
- Ảnh trải hai trang không bị gáy nuốt mất mặt ai.
- Thứ tự trang đúng như bản nháp đã thống nhất.
Nên có hai người duyệt độc lập rồi đối chiếu, thay vì cả lớp cùng xem một lượt. Cả lớp xem chung thì ai cũng tưởng người khác đã kiểm rồi.
Làm album mất bao lâu và chi phí phụ thuộc gì
Tính từ lúc lớp chốt xong ảnh, quy trình thường đi qua ba chặng: bên thiết kế dựng bản mẫu, lớp duyệt và yêu cầu sửa, rồi mới in. Chặng hay kéo dài nhất không phải in mà là duyệt – vì lớp đông người, mỗi người một ý, gửi góp ý rải rác nhiều lần. Cách rút ngắn là cử hai bạn làm đầu mối, gom hết ý kiến thành một danh sách gửi một lần.
Về chi phí, bốn thứ đẩy giá lên nhiều nhất theo thứ tự: số bản in, số trang, khổ sách, rồi mới tới loại giấy và kiểu bìa. Nếu ngân sách lớp có hạn, cắt số bản trước – in ít cuốn khổ đẹp vẫn hơn in nhiều cuốn mỏng và xấu. Nhớ cộng cả phí vận chuyển nếu lớp ở tỉnh xa nơi in.
Riêng mùa cao điểm tháng 9-12, cả bên thiết kế lẫn nhà in đều đông, nên lịch trả thường dài hơn bình thường. Lớp cần album đúng dịp bế giảng hoặc họp lớp thì phải trừ hao thời gian, đừng đặt sát ngày.
Câu hỏi thường gặp
Album kỷ yếu nên bao nhiêu trang?
Tuỳ số ảnh lớp muốn giữ. Cách ước nhanh là 3-5 ảnh cho mỗi trang đôi; lấy tổng số ảnh chia ra sẽ có con số trang cần. Quan trọng hơn số trang là đừng nhồi quá nhiều ảnh vào một trang.
Mỗi bạn một cuốn hay cả lớp một cuốn?
Hai hướng đều dùng được. Cuốn chung thường dày và khổ lớn hơn, để ở lớp hoặc nhà lớp trưởng. Bản cá nhân thì mỏng hơn, in số lượng nên giá mỗi cuốn rẻ hơn. Nhiều lớp làm cả hai: một cuốn lớn chung và bản nhỏ cho từng người.
Lớp tự thiết kế album được không?
Được, nếu có bạn quen dùng phần mềm dàn trang và chịu khó. Phần dễ sai khi tự làm là kích thước file in, phần chừa mép xén và hệ màu – sai mấy chỗ đó thì bản in ra sẽ lệch màu hoặc mất viền. Hỏi trước bên in về thông số file rồi hãy bắt tay vào làm.
Làm album xong mới thấy thiếu ảnh của một bạn thì sao?
Nếu chưa in thì sửa bản thiết kế. Nếu đã in rồi thì không chèn thêm được – đây chính là lý do bước rà đủ mặt phải làm kỹ ở khâu chọn ảnh.
Cần làm album cho lớp?
Có thể bạn quan tâm
- Ảnh kỷ yếu còn giá trị sau 10 năm: 5 điều người ta tìm khi mở lại
- 10 khoảnh khắc chụp kỷ yếu đừng bỏ lỡ: chụp kỷ yếu nên chụp những gì?
- Caption kỷ yếu với thầy cô: 50 câu cho ảnh cùng cô chủ nhiệm và thầy cô bộ môn
Tham khảo: Caption kỷ yếu bạn thân: 60 câu cho ảnh đôi bạn và hội bạn
